Welke behandeling past bij u?
Cortisone is een middel om klachten te bestrijden; stamceltherapie is een ziektemodificerende optie. Voor een incidentele opvlamming is cortisone een redelijke keuze. Herhaald gebruik wordt inmiddels in verband gebracht met versneld kraakbeenverlies, en vanaf dat punt is een MSC-programma voor de lange termijn de rationelere keuze.
Stamceltherapie is de betere keuze als:
- U hebt al meerdere cortisone-injecties gehad
- Beeldvorming toont actief kraakbeenverlies
- U maakt zich zorgen over uw gewrichten op lange termijn
- U sport of bent lichamelijk actief
Cortisone-injecties (corticosteroïden) is de betere keuze als:
- Een acute, hevige ontstekingsopvlamming
- Klachten overbruggen tot een geplande operatie
- Slijmbeursontsteking of kapselontsteking (kortdurend gebruik)
- Patiënten die niet in aanmerking komen voor regeneratieve therapie
Wat de behandelingen precies inhouden
Stamceltherapie met de gelei van Wharton
Bij MSC-therapie met de gelei van Wharton dienen we levende regeneratieve cellen toe die ontstekingsremmende en kraakbeenbeschermende signalen afgeven. Anders dan cortisone onderdrukt deze therapie het immuunsysteem niet en verzwakt ze het omliggende weefsel niet.
Cortisone-injecties (corticosteroïden)
Bij een cortisone-injectie wordt een synthetisch corticosteroïd (bijv. triamcinolon of methylprednisolon) in het gewricht of de omliggende weke delen gespoten. Het middel onderdrukt plaatselijke ontsteking krachtig, voor enkele weken tot een paar maanden. De meeste richtlijnen beperken herhaald gebruik inmiddels, omdat er aanwijzingen zijn dat het kraakbeen erdoor dunner wordt (McAlindon, JAMA 2017).
De behandelingen naast elkaar
| Aspect | Stamceltherapie | Cortisone |
|---|---|---|
| Werkingsmechanisme | Regeneratief en immunomodulerend | Onderdrukking van ontsteking |
| Effect op kraakbeen | Neutraal tot beschermend | Herhaald gebruik in verband gebracht met kraakbeenverlies |
| Hoe snel de pijn afneemt | 2 tot 8 weken (geleidelijk) | 24 tot 72 uur (snel) |
| Duur van het effect | 12 tot 24 maanden (gerapporteerd) | Doorgaans 6 tot 12 weken |
| Aanbevolen frequentie | 1 programma, eventueel boosterbehandelingen | Levenslang maximaal 3 à 4 per gewricht |
| Systemische bijwerkingen | Zeldzaam | Bloedsuikerpieken, gewichtstoename en verminderde afweer bij herhaling |
| Kosten per behandeling | Hoger | Zeer laag |
| Gebruik als overbrugging voor een operatie | Minder geschikt | Uitstekend |
Wat patiënten werkelijk betalen
Stamceltherapie: Programma van € 5.000 tot € 14.000; het effect houdt volgens cohortgegevens doorgaans 12 tot 24 maanden aan.
Cortisone: US$ 100 tot US$ 400 per injectie; het effect houdt doorgaans 6 tot 12 weken aan.
Realistische hersteltijd
Stamceltherapie: 24 tot 48 uur. Gebruik van NSAID's 10 tot 14 dagen beperken.
Cortisone: Minimaal, al treedt bij ca. 10% van de patiënten de bekende opvlamming na de injectie op.
Wat het gepubliceerde onderzoek werkelijk laat zien
Recent gerandomiseerd onderzoek (McAlindon et al., JAMA 2017) liet zien dat herhaalde intra-articulaire injecties met triamcinolon over 2 jaar tot meer verlies van kraakbeenvolume leidden dan injecties met een zoutoplossing. We gaan het gesprek over cortisone zeker niet uit de weg. We vinden alleen dat patiënten de afweging op lange termijn moeten kennen voordat ze instemmen met een derde of vierde kuur.
Vragen die vaak opkomen bij deze afweging
Zijn cortisone-injecties slecht voor mijn knieën?
Eén injectie, of af en toe een injectie, is over het algemeen veilig en zinvol. Herhaalde injecties (jarenlang om de paar maanden) worden in gerandomiseerd onderzoek in verband gebracht met meer verlies van kraakbeenvolume dan injecties met een zoutoplossing. De meeste richtlijnen hanteren inmiddels een maximum van 3 à 4 cortisone-injecties per gewricht, over het hele leven.
Kan ik stamceltherapie krijgen na cortisone?
Ja. Na een cortisone-injectie laten wij doorgaans 4 tot 6 weken verstrijken voordat we MSC-therapie toedienen, zodat het steroïde de regeneratieve signalering niet afzwakt.
Waarom is stamceltherapie duurder?
Het gaat om een biologisch product dat in het laboratorium wordt vervaardigd (onder GMP-omstandigheden gekweekte cellen met volledige karakterisering), niet om een generiek synthetisch geneesmiddel. De investering vooraf is hoger. De meerwaarde zit in de duur van het effect en in het feit dat u geen kraakbeenverlies op de koop toe neemt.
Verzwakt cortisone het gewricht?
Dat kan. Herhaalde blootstelling aan steroïden wordt in gepubliceerde RCT-gegevens in verband gebracht met afsterven van kraakbeencellen (chondrocyten), verzwakte pezen en versneld verlies van kraakbeenvolume.
